Parafia pw. św. Jadwigi - konkatedra

Gotyk, bud. 1272 r., przebud. 1429 r., pośw. 1294 r. Prezbiterium: tryptyk przedstawiający Tajemnice Różańca.

Parafia p.w. św. Jadwigi w Zielonej Górze została erygowana najprawdopodobniej 3.10.1294 r. Jej pierwszym fundatorem był książę Konrad Głogowski a następnie Henryk III Wierny. On też uposażył parafię w odpowiednie beneficjum, dając świątyni i duszpasterzom dużą niezależność materialną. Niebawem utworzono też archiprezbiterat zielonogórski. Na prośbę księżnej Katarzyny prawo patronatu przekazano 29.01.1423 r. kanonikom Regularnym św. Augustyna w Żaganiu. W końcu lat dwudziestych XVI w. w Zielonej Górze rozpoczęli działalność kaznodzieje "luterańscy", którzy stopniowo doprowadzili do bezprawnego przejęcia przez miasto majątku kościelnego i następnie w 1544 r. świątyni parafialnej. W latach czterdziestych tego stulecia wyparli katolików z życia publicznego, tak, że pod koniec XVI w. w mieście pozostała tylko niewielka grupa parafian. Pozbawiona stałego kapłana, korzystała z okresowej obsługi duszpasterskiej zakonników należących do Kanoników Regularnych. W czasie wojny trzydziestoletniej kilkakrotnie zwracano kościół parafialny katolikom. Stało się tak m.in. w 1632 r., kiedy to pod przewodnictwem proboszcza Baltazara Antoniusza Schecjusa odrodziła się wspólnota parafialna, ale w 1641 r. ponownie wypędzono księży katolickich z miasta. Ostatecznie 15 marca 1651 r. starosta głogowski przekazał świątynię parafialną katolikom i po kilkuletniej pracy misyjnej OO. Franciszkanów w 1655 r. ks. proboszcz Melchior Pistrium rozpoczął odbudowę parafii. Objęła ona także wsie podzielonogórskie. Patronat nad parafią przejęły władze miejskie. Niebawem odbudowano spalony w 1650 r. kościół parafialny. W drugiej połowie XVII w. rozwinęło się życie religijne, powoli doskonalono stan wiary, zwiększała się liczba wiernych. W 1740 r. protestanckie wojska króla Fryderyka II zajęły Zieloną Górę. Na niekorzyść parafii zrewidowano jej stan prawny i poddano nadzorowi władz dochody kościelne. W 1748 r. wśród 4566 zielonogórzan naliczono prawie 1000 katolików. Nowa fala szykan rozpoczęła się po 1763 r. Miasto użytkując nieruchomości kościelne niechętnie wypełniało obowiązki patrona w czym wspierała je agresywna wobec katolików administracja pruska. Gdy w 1776r. wywróciła się wieża kościelna rujnując sklepienie świątyni, parafia zaciągnęła tak duże pożyczki na remont, że pod koniec tego stulecia, przy wzrastającym fiskalizmie władz utrzymanie świątyni i szkoły katolickiej stawało się bardzo trudne. Konieczne remonty przeprowadzono dopiero w latach dwudziestych XIX w. W drugiej połowie tego stulecia nastąpiło ponowne ożywienie działalności katolików w Zielonej Górze. Powstały wówczas liczne organizacje katolickie, zadbano o nowy wystrój świątyni. Po I wojnie światowej wzrost liczby parafian już nie był tak duży jak w poprzednich dziesięcioleciach. W 1929 r. parafia p.w. św. Jadwigi liczyła 3452 katolików. Grupowali się oni w stanowych związkach katolickich. Po 1933 r. zielonogórscy katolicy niechętnie angażowali się w opanowane już wówczas przez nazistów życie publiczne. Po II wojnie światowej nastąpiło wysiedlenie ludności niemieckojęzycznej i napłynęła ludność polskojęzyczna. Należało ponownie budować wspólnotę parafialną. 22 października 1945 r. nowym proboszczem został ks. Kazimierz Michalski, wzorowy kapłan ale zarazem społecznik i człowiek wielkiej odwagi. Łączył on pracę duszpasterską z konieczną wówczas działalnością społeczną, organizując różne instytucje pomocy, organizacje i stowarzyszenia katolickie. W 1952 r. został zmuszony do opuszczenia probostwa. Ponownie powrócił w 1956 r., ale i tym razem stając w obronie kościoła i wolności w sporze z władzą o dom katolicki musiał w 1960 r. opuścić parafię. Jego następcą został ks. Władysław H. Nowicki, który prowadził parafię do połowy 1992 r. Wobec gwałtownie wzrastającej liczby ludności już w 1951 r. wydzielono z parafii północną część miasta, gdzie erygowano parafię p.w. Najświętszego Zbawiciela. Władze długo nie zezwalały na tworzenie się nowych parafii, jednak w 1974 r. udało się uzyskać zgodę na organizację nowej parafii na Winnicy, w 1980 r. z istniejącego na Jędrzychowie kościoła filialnego utworzono nową parafię p.w. MB Nieustającej Pomocy, oraz w 1984 parafię Św. Ducha w zachodniej części miasta. W 1987r. wydzielono kolejną część śródmiejską z najstarszej parafii zielonogórskiej i utworzono parafię p.w. MB Częstochowskiej. Po zmianie nazwy i siedziby diecezji zielonogórsko-gorzowskiej, od 7 czerwca 1992 r. kościół parafialny parafii p.w. św. Jadwigi został podniesiony do godności konkatedry.

Ulice: 1-go Maja parzyste od 6 do końca, nieparzyste od 9 do końca; Aleja Niepodległości parzyste 2-14, nieparzyste 1-13; Bohaterów Westerplatte parzyste 2-22; nieparzyste od początku do 17; Botaniczna parzyste 2-12b, Ceglana , Chrobrego Bolesława parzyste od 32 do końca, Ciesielska, Długa parzyste, Drzewna, Fabryczna, Głowackiego Bartosza, Grottgera Artura parzyste, Jaskółcza nieparzyste, Jasna, Jeżykowa, Kingi, Konopnickiej Marii, Konstytucji 3 Maja parzyste, Kopernika Mikołaja, Kościelna, Kościuszki Tadeusza, Kożuchowska nieparzyste 1-13, Kraszewskiego Józefa Ignacego, Krawiecka, Kukułcza, Kupiecka nieparzyste 1-63, 95, parzyste 2-24; Licealna, Lwowska parzyste, Masarska, Mickiewicza Adama parzyste od 8 do końca, nieparzyste od 11 do końca; Moniuszki Stanisława, Nad Łąkami, Ogrodowa parzyste 2-38, nieparzyste 1-5; Owocowa, Piaskowa, Pieniężnego dr, Plac Matejki, Plac Pocztowy od początku do 17, Pod Filarami parzyste, Pod Topolami, Podgórna nieparzyste 1-43, parzyste 2-18; Poniatowskiego Józefa, Przemysłowa, Sikorskiego Władysława, Skargi Piotra, Sowińskiego Generała Józefa, Stary Rynek wszystkie od 1 do 11, Średnia, Twardowskiego Kaspra , Tylna, Wesoła, Wrocławska nieparzyste 1-7, parzyste 2-24; Zarugiewicza Grzegorza, Zielona, Żeromskiego Stefana nieparzyste